Türkiye-Afrika İlişkileri

Afrika ülkeleriyle ilişkilerimizin içinde bulunduğu aşamanın değerlendirilmesi ve ilişkileri daha da geliştirecek ilave yol ve yöntemlerin belirlenmesi amacıyla, 18-21 Ağustos 2008 tarihlerinde 49 Afrika ülkesi ile Afrika Birliği dâhil 11 uluslararası ve bölgesel örgüt temsilcisinin katılımıyla, İstanbul’da I. Türkiye-Afrika İşbirliği Zirvesi düzenlenmiştir. Zirvede kabul edilen “Türkiye-Afrika İşbirliği İstanbul Deklarasyonu: Ortak Bir Gelecek İçin İşbirliği ve Dayanışma” ve “Türkiye-Afrika Ortaklığı İçin İşbirliği Çerçevesi” başlıklı belgeler Türkiye-Afrika ilişkilerini sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmuştur.

Türkiye’ni Sahra-altı Afrika (SAA) ülkeleriyle ilişkilerinde son yıllarda pek çok alanda önemli mesafe kat edilmiştir. 1998 yılında başlayan, 2005 yılında Afrika Birliği’ne (AfB) gözlemci üye olunması ve 2008 yılında Türkiye’nin AfB tarafından stratejik ortak olarak ilan edilmemizle ivme kazanan çok boyutlu Afrika’ya Açılım Politikası süreci kapsamında bölge ülkeleriyle başta siyasi ilişkiler olmak üzere ticaret, yatırımlar, kültürel projeler, güvenlik ve askeri işbirliği ve kalkınma projeleri gibi birçok alanda hızlı ilerleme sağlanmıştır. Başarıyla tamamlanan Afrika’ya Açılım Politikası yerini 2013 yılı itibariyle Afrika Ortaklık Politikasına bırakmıştır.

Türkiye’nin 2023 yılında 500 milyar dolar ihracat hedefinde Afrika önemli bir yere sahiptir. Söz konusu hedef kapsamında Mısır, Cezayir, Libya, Güney Afrika Cumhuriyeti ve Nijerya, öne çıkan kıta ülkeleridir. Buna karşın, bugün itibariyle yalnızca Mısır, Tunus, Fas ve Mauritius ile Serbest Ticaret Anlaşmamız mevcuttur. Dolayısıyla, müzakerelerin devam etmekte olduğu Gana, Sudan, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Kamerun ve Libya gibi ülkelerle anlaşmaların kısa sürede sonuçlandırılabilmesi önem arz etmektedir.

Türkiye’nin Afrika ülkeleriyle 2003’ten beri artış göstermekte olan ikili ilişkilerinin arkasında Türkiye’nin Afrika’ya yönelik Ticari ve Ekonomik İyileştirme Stratejisi bulunmaktadır. Söz konusu strateji, 2014’te Malabo, Ekvator Ginesi’nde gerçekleşen Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi’nde Kıta’nın değişen koşul ve ihtiyaçlarına uygun şekilde güncellenmiştir. Türkiye’nin Afrika’ya doğrudan yatırımını ve kıtadaki iş imkanlarını artırmak, ve Afrika ülkelerinin ekonomik kalkınmasına uygun bir ortam oluşturmak için Strateji’nin vizyon ve amaçları yeniden gözden geçirilmiştir.